Z DZIEJÓW ŚWIĄTYNI I PARAFII


Najstarszym wezwaniem naszej świątyni, istniejącej w Środzie najprawdopodobniej już przed XIII w., był tytuł „Świętego Krzyża”. Po lokalizacji miasta na prawie magdeburskim w XIII w., kościół znalazł się poza pierścieniem nowo wznoszonych murów na tzw. przedmieściu. W początkach XV w. biskup chełmski Andrzej z Opalowca ufundował przy istniejącym kościele, za zgodą króla Władysława Jagiełły, klasztor dominikanom. Obecnie w sporej części zabudowań dawnego klasztoru mieszczą się zakłady włókiennicze.

Pierwotna świątynia, prawdopodobnie drewniana, została z biegiem lat przebudowana na barokową murowaną. Pod koniec XVIII w. kościół zaczął chylić się ku upadkowi. Konwent klasztorny przetrwał aż do kasacji przez zaborcze władze pruskie w XIX w. W pierwszej połowie tegoż stulecia kościół rozebrano. W latach 1881-88 trwała budowa i wyposażanie nowej świątyni, wznoszonej przez gminę wyznaniową ewangelicko-unijną, dla potrzeb religijnych napływającej ludności niemieckiej, przeważnie wyznania protestanckiego.

W roku 1945 kościół został przejęty przez katolicką parafię kolegiacką w Środzie, jako kościół pomocniczy gimnazjalny. Odprawiały się tu nabożeństwa, z biegiem czasu coraz liczniejsze, dla dzieci i młodzieży. Zwano go kościołem szkolnym. W niektórych dokumentach zwany był przejściowo kościołem Chrystusa Króla.

Arcybiskup Antoni Baraniak zatwierdził nowy tytuł „Najświętszego Serca Jezusa” i utworzył w dniu 15 III 1967, przy tym kościele ośrodek duszpasterski. Dnia 1 I 1972 tenże arcypasterz erygował nową parafię pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusa, obejmującą teren dotychczasowego ośrodka. W roku 1964 świątynia otrzymała nowe wyposażenie zakrystii, projektu architekta Edmunda Węcławskiego, które wykonał mistrz stolarski Roman Dzikowski. W roku 1967 dostosowano wnętrze kościoła do wymogów liturgii posoborowej. Jako centralny element wystroju zaprojektowano ołtarz soborowy z dużym nowoczesnym asymetrycznym krzyżem, wykonanym z metaloplastyki i kolorowego szkła. Bardzo cenna jest figura- pasyjka Ukrzyżowanego z jaśniejącym złotym sercem. W ten sposób podkreślono umiejętnie łączność dawnego wezwania (św.Krzyża), z obecnym tytułem Najświętszego Serca Jezusa. W czasie tej modernizacji rozszerzono chór organowy, dobudowano boczne wyjście, wyłożono marmurem posadzkę, powiększono obejście na dziedzińcu przykościelnym. W 1981r. dokonano całkowitej wymiany urządzeń nagłaśniających i częściowego remontu organów. W 1983r. nastąpiła kolejna naprawa organów i naprawa dachu oraz pokrycie wieży blachą miedzianą. Zabytkowych sprzętów względem rzeźb kościół nie posiada.
Rozbudowa zakrystii 2004/2005, przebudowa prezbiterium 2006, nowy wystrój prezbiterium 2007. Konsekracja kościoła 24.03.2007r. ks. abp Stanisław Gądecki.

Wizytacje pasterskie odbyły się w latach:
1972 (bp Tadeusz Etter), 1983 (bp Stanisław Napierała), 1989 (ks.bp Zdzisław Fortuniak), 1997 (ks.bp Z. Fortuniak), 2004 (ks.bp M. Jędraszewski), 2009 (ks.bp M. Jędraszewski, 2014 (ks. bp D. Bryl)

Misje parafialne odbyły się w latach:
1969, 1977, 1987, 1991,1996, 1999. Rekolekcje parafialne odbywają się corocznie.